شناخت بیماری‌ها و درمان خانگی

بواسیر یا هموروئید چیست؟ دلیل ایجاد و درمان بواسیر

درمان بواسیر

بواسیر یا هموروئید یکی از شایع‌ترین مشکلات ناحیه مقعد است که می‌تواند با خون‌ریزی، خارش، احساس توده، بیرون‌زدگی بافت یا درد هنگام دفع همراه باشد. با وجود شیوع زیاد، بسیاری از افراد به دلیل خجالت یا تصور اینکه هر خون‌ریزی مقعدی ناشی از بواسیر است، مراجعه به پزشک را به تعویق می‌اندازند. این در حالی است که تشخیص صحیح علت خون‌ریزی اهمیت زیادی دارد و نباید بدون معاینه، تمام علائم را به هموروئید نسبت داد.

در اغلب موارد، درمان بواسیر با اصلاح عادت دفع، افزایش تدریجی فیبر، مصرف مایعات کافی و جلوگیری از زور زدن آغاز می‌شود. با این حال، بواسیرهای بزرگ، بیرون‌زده، عودکننده یا دارای خون‌ریزی قابل‌توجه ممکن است به درمان‌های سرپایی یا جراحی نیاز داشته باشند. در این راهنما با انواع بواسیر، علائم، علت‌ها، تفاوت آن با شقاق و بیماری‌های مهم‌تر و روش‌های علمی درمان آشنا می‌شوید.

نکته مهم: مشاهده خون در مدفوع یا خون‌ریزی از مقعد همیشه به معنای بواسیر نیست. به‌ویژه اگر خون‌ریزی برای اولین بار اتفاق افتاده، تکرار می‌شود یا با کاهش وزن، ضعف، تغییر عادت دفع یا درد شکم همراه است، معاینه پزشکی ضروری است.

بواسیر یا هموروئید چیست؟

در بخش انتهایی راست‌روده و کانال مقعد، بالشتک‌هایی طبیعی از عروق خونی، بافت همبند و عضله وجود دارند. این بالشتک‌ها در بسته‌شدن مناسب کانال مقعد و کنترل دفع نقش دارند. هنگامی که بافت نگهدارنده این ناحیه ضعیف شود یا فشار مکرر به آن وارد شود، این ساختارها متورم، جابه‌جا یا بیرون‌زده می‌شوند و علائم بواسیر را ایجاد می‌کنند.

بنابراین هموروئید فقط یک «رگ واریسی» ساده نیست؛ بلکه تغییر در مجموعه‌ای از عروق و بافت‌های حمایتی ناحیه مقعد است. بعضی افراد فقط خون‌ریزی خفیف دارند، در حالی که در بعضی دیگر، بیرون‌زدگی، التهاب یا تشکیل لخته موجب درد قابل‌توجه می‌شود.

انواع بواسیر

بواسیر بر اساس محل ایجاد به دو گروه اصلی داخلی و خارجی تقسیم می‌شود. یک فرد ممکن است هم‌زمان هر دو نوع را داشته باشد.

بواسیر داخلی

بواسیر داخلی در قسمت بالاتر کانال مقعد تشکیل می‌شود؛ ناحیه‌ای که حساسیت کمتری به درد دارد. به همین دلیل، بواسیر داخلی معمولاً در مراحل اولیه دردناک نیست. خون قرمز روشن روی دستمال، سطح مدفوع یا داخل کاسه توالت یکی از علائم شناخته‌شده آن است.

بواسیر داخلی بر اساس میزان بیرون‌زدگی به چهار درجه تقسیم می‌شود:

  • درجه یک: داخل کانال مقعد قرار دارد و بیرون نمی‌آید، اما ممکن است خون‌ریزی کند.
  • درجه دو: هنگام دفع بیرون می‌آید و سپس خودبه‌خود به داخل بازمی‌گردد.
  • درجه سه: هنگام دفع بیرون می‌آید و برای بازگشت به داخل به فشار ملایم دست نیاز دارد.
  • درجه چهار: به‌طور دائم بیرون مانده است و معمولاً نمی‌توان آن را به داخل برگرداند.

درجه‌بندی تنها یکی از عوامل انتخاب درمان است. شدت خون‌ریزی، ناراحتی بیمار، وجود لخته و پاسخ به درمان‌های قبلی نیز در تصمیم پزشک اثر دارند.

بواسیر خارجی

بواسیر خارجی زیر پوست اطراف دهانه مقعد ایجاد می‌شود. این ناحیه پایانه‌های عصبی فراوانی دارد؛ بنابراین التهاب یا تشکیل لخته در آن می‌تواند دردناک باشد. خارش، حساسیت، تورم و احساس یک برجستگی در اطراف مقعد از علائم احتمالی آن هستند.

بواسیر خارجی ترومبوزه

اگر در بواسیر خارجی لخته خون تشکیل شود، معمولاً توده‌ای سفت، متورم و بسیار دردناک به وجود می‌آید. درد ممکن است به‌صورت ناگهانی آغاز شود و طی ۴۸ تا ۷۲ ساعت نخست شدیدتر باشد. در این وضعیت باید از سوراخ‌کردن یا تخلیه توده در خانه خودداری کرد. پزشک با توجه به زمان شروع علائم و شدت درد، درمان محافظه‌کارانه یا تخلیه و برداشت لخته را پیشنهاد می‌کند.

علائم بواسیر چیست؟

علائم بر اساس نوع و شدت هموروئید متفاوت‌اند. شایع‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از:

  • خون قرمز روشن بعد از اجابت مزاج؛
  • مشاهده خون روی دستمال یا سطح مدفوع؛
  • خارش، سوزش یا تحریک پوست اطراف مقعد؛
  • احساس دفع ناکامل یا وجود بافت بیرون‌زده؛
  • ترشح مخاط و مرطوب‌شدن ناحیه؛
  • توده حساس یا دردناک کنار دهانه مقعد؛
  • درد هنگام نشستن یا دفع، به‌خصوص در بواسیر خارجی ترومبوزه؛
  • بیرون‌زدگی بافت هنگام زور زدن.

بواسیر داخلی ساده معمولاً خون‌ریزی بدون درد ایجاد می‌کند. در مقابل، درد تیز و بریدگی‌مانند هنگام دفع بیشتر می‌تواند به نفع شقاق مقعدی باشد. درد مداوم و ضربان‌دار همراه با تب، تورم یا ترشح چرکی نیز ممکن است نشانه آبسه باشد و به ارزیابی سریع نیاز دارد.

علت بواسیر چیست؟

افزایش فشار در عروق و بافت‌های نگهدارنده ناحیه مقعد، کشیدگی مکرر و ضعف تدریجی بافت‌ها در ایجاد بواسیر نقش دارند. معمولاً یک علت واحد وجود ندارد و ترکیبی از عادت‌های دفع، تغذیه، شرایط بدنی و زمینه فردی موجب بروز آن می‌شود.

یبوست و زور زدن

مدفوع سفت، دفع دشوار و زور زدن طولانی فشار زیادی به بالشتک‌های هموروئیدی وارد می‌کند. اگر یبوست مرتب تکرار شود، احتمال تورم و بیرون‌زدگی این بافت‌ها افزایش می‌یابد. اصلاح یبوست یکی از مهم‌ترین اجزای درمان و پیشگیری از عود بواسیر است.

نشستن طولانی در توالت

مطالعه یا استفاده از تلفن همراه باعث می‌شود فرد بیش از زمان لازم روی توالت بنشیند. این وضعیت، همراه با زور زدن‌های مکرر، فشار وارد بر ناحیه مقعد را افزایش می‌دهد. بهتر است فقط هنگام احساس نیاز واقعی برای دفع به سرویس بهداشتی بروید و بعد از پایان دفع، بدون معطلی بلند شوید.

اسهال مزمن

فقط یبوست عامل بواسیر نیست. دفع‌های مکرر، اسهال طولانی و پاک‌کردن مداوم ناحیه نیز می‌توانند پوست و بافت مقعد را تحریک کنند. اسهالی که ادامه پیدا می‌کند باید از نظر عفونت، حساسیت غذایی، عوارض داروها یا بیماری‌های گوارشی بررسی شود.

بارداری و زایمان

افزایش فشار رحم، تغییرات هورمونی، یبوست دوران بارداری و فشار زایمان می‌توانند زمینه بواسیر را فراهم کنند. بسیاری از موارد پس از زایمان بهتر می‌شوند، اما برای مصرف هر پماد، شیاف، ملین یا فرآورده گیاهی در دوران بارداری و شیردهی باید با پزشک یا ماما مشورت کرد.

افزایش سن و ضعف بافت‌های حمایتی

با افزایش سن، بافت همبند نگهدارنده عروق مقعد ممکن است ضعیف‌تر شود. البته هموروئید محدود به سالمندان نیست و در جوانانی که یبوست، رژیم کم‌فیبر یا عادت دفع نامناسب دارند نیز دیده می‌شود.

اضافه‌وزن و کم‌تحرکی

اضافه‌وزن، فعالیت بدنی کم و نشستن طولانی می‌توانند با یبوست و افزایش فشار شکمی همراه باشند. برخلاف یک باور رایج، نشستن معمولی به‌تنهایی الزاماً علت مستقیم بواسیر نیست؛ اما سبک زندگی کم‌تحرک می‌تواند از طریق کندشدن حرکات روده، خطر یبوست را افزایش دهد.

بلندکردن اجسام سنگین

حبس نفس و زور زدن شدید هنگام بلندکردن وزنه یا بار سنگین، فشار داخل شکم را افزایش می‌دهد. استفاده از تکنیک صحیح، بازدم هنگام واردکردن نیرو و پرهیز از حمل وزنه فراتر از توان بدن می‌تواند فشار اضافی را کاهش دهد.

تفاوت بواسیر با شقاق، آبسه و سرطان روده

علائم بیماری‌های مقعدی می‌توانند شبیه یکدیگر باشند. خودتشخیصی، به‌خصوص در صورت خون‌ریزی، همیشه قابل‌اعتماد نیست.

تفاوت بواسیر و شقاق

شقاق یک ترک یا زخم باریک در پوست کانال مقعد است. درد تیز و سوزان هنگام خروج مدفوع که ممکن است تا مدتی پس از دفع ادامه داشته باشد، بیشتر به شقاق شباهت دارد. شقاق نیز می‌تواند مقدار کمی خون قرمز روشن ایجاد کند. بواسیر داخلی معمولاً خون‌ریزی بدون درد و گاهی بیرون‌زدگی ایجاد می‌کند؛ هرچند وجود هم‌زمان شقاق و بواسیر ممکن است.

تفاوت بواسیر و آبسه مقعدی

آبسه معمولاً با درد مداوم یا ضربان‌دار، تورم گرم و حساس، تب یا ترشح چرکی همراه است. آبسه با درمان خانگی بواسیر برطرف نمی‌شود و اغلب به تخلیه پزشکی نیاز دارد. فشار دادن یا سوراخ‌کردن تورم در خانه می‌تواند عفونت را گسترش دهد.

آیا بواسیر به سرطان تبدیل می‌شود؟

خیر؛ بواسیر به سرطان تبدیل نمی‌شود. با این حال، سرطان روده بزرگ و راست‌روده، پولیپ‌ها، التهاب روده و بیماری‌های دیگر نیز ممکن است موجب خون‌ریزی شوند. به همین علت نباید خون‌ریزی جدید یا مکرر را بدون بررسی، صرفاً به هموروئید نسبت داد.

خون مخلوط با مدفوع، تغییر جدید در دفعات یا شکل مدفوع، کم‌خونی، خستگی غیرعادی، درد شکم، کاهش وزن بدون دلیل و سابقه خانوادگی سرطان روده، دلایلی برای مراجعه پزشکی هستند. خون‌ریزی طولانی در موارد نادر ممکن است کم‌خونی ایجاد کند؛ برای آشنایی با نشانه‌های آن می‌توانید مقاله علائم و روش‌های درمان کم‌خونی را نیز مطالعه کنید.

بواسیر چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک ابتدا درباره نوع خون‌ریزی، مدت علائم، وضعیت دفع، داروهای مصرفی و سابقه خانوادگی بیماری‌های روده سؤال می‌کند. بواسیر خارجی معمولاً با مشاهده ناحیه مشخص می‌شود. برای بررسی بواسیر داخلی ممکن است معاینه انگشتی راست‌روده و آنوسکوپی انجام شود.

آنوسکوپی با وسیله کوتاهی انجام می‌شود که امکان مشاهده کانال مقعد و بخش انتهایی راست‌روده را فراهم می‌کند. در بعضی بیماران، با توجه به سن، سابقه خانوادگی، تغییر عادت دفع، کم‌خونی یا ویژگی‌های خون‌ریزی، بررسی بیشتر مانند سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی لازم می‌شود. سن به‌تنهایی معیار تصمیم نیست و پزشک مجموعه عوامل خطر را ارزیابی می‌کند.

درمان بواسیر در خانه

درمان خانگی بیشتر برای موارد خفیف و در کنار تشخیص صحیح کاربرد دارد. هدف اصلی این است که مدفوع نرم و دفع بدون زور زدن شود و تحریک ناحیه کاهش پیدا کند.

فیبر را به‌تدریج افزایش دهید

سبزی‌ها، میوه‌ها، حبوبات، جو دوسر، نان و غلات سبوس‌دار و دانه‌هایی مانند اسفرزه منابع فیبر هستند. افزایش ناگهانی فیبر ممکن است نفخ و دل‌پیچه ایجاد کند؛ بنابراین مقدار آن را طی چند روز یا چند هفته بالا ببرید. در بسیاری از بزرگسالان، دریافت حدود ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر در روز هدف مناسبی است، اما نیاز دقیق به شرایط فرد بستگی دارد.

اگر از مکمل‌های حجیم‌کننده مدفوع مانند پسیلیوم یا اسفرزه استفاده می‌کنید، باید آن را با آب کافی مصرف کنید. مصرف پودر خشک یا نوشیدن آب ناکافی می‌تواند مشکل دفع را تشدید کند و در افراد دارای اختلال بلع یا انسداد گوارشی خطرناک باشد. بهتر است بین مکمل فیبر و بعضی داروها نیز فاصله زمانی رعایت شود.

مایعات کافی بنوشید

آب کافی به عملکرد فیبر و نرم‌ترشدن مدفوع کمک می‌کند. یک عدد ثابت مانند «هشت لیوان برای همه» دقیق نیست؛ زیرا نیاز به مایعات بر اساس وزن، آب‌وهوا، فعالیت، بارداری و بیماری‌های زمینه‌ای تغییر می‌کند. رنگ زرد کم‌رنگ ادرار می‌تواند نشانه‌ای تقریبی از دریافت مناسب مایعات باشد. بیماران قلبی یا کلیوی باید مقدار مصرف مایعات را طبق نظر پزشک تنظیم کنند.

عادت دفع را اصلاح کنید

  • احساس دفع را برای مدت طولانی نادیده نگیرید.
  • هنگام دفع زور نزنید و نفس خود را حبس نکنید.
  • زمان نشستن روی توالت را کوتاه کنید.
  • تلفن همراه، کتاب و وسایل سرگرمی را به توالت نبرید.
  • قرار دادن زیرپایی کوتاه زیر پاها ممکن است وضعیت دفع را برای بعضی افراد راحت‌تر کند.
  • اگر دفع انجام نشد، به‌جای زور زدن بلند شوید و بعداً دوباره امتحان کنید.

حمام نشسته با آب گرم

نشستن در لگن تمیز حاوی آب گرم ساده به مدت حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه می‌تواند درد و گرفتگی ناحیه را موقتاً کاهش دهد. آب نباید داغ باشد. افزودن نمک، بتادین، اسانس یا مواد محرک ضروری نیست و گاهی موجب خشکی یا التهاب پوست می‌شود.

تمیز و خشک نگه‌داشتن ناحیه

پس از دفع، ناحیه را با آب ولرم یا دستمال نرم بدون عطر تمیز کنید و به‌آرامی خشک نمایید. شست‌وشوی شدید، صابون‌های عطردار، الکل و دستمال‌های مرطوب معطر ممکن است خارش را بیشتر کنند. از خاراندن پوست و پوشیدن لباس زیر بسیار تنگ نیز خودداری کنید.

فعالیت بدنی منظم

پیاده‌روی و فعالیت منظم به بهبود حرکات روده کمک می‌کنند. اگر شغل شما نشسته است، در فاصله‌های منظم بلند شوید و کمی حرکت کنید. در دوره درد شدید، فعالیتی را که مستقیماً فشار یا سایش ناحیه را بیشتر می‌کند موقتاً کاهش دهید.

پماد و داروی بواسیر

کرم‌ها و شیاف‌های بدون نسخه ممکن است خارش، درد یا التهاب خفیف را برای مدت کوتاهی کاهش دهند، اما علت اصلی مانند یبوست و زور زدن را درمان نمی‌کنند. فرآورده‌های حاوی بی‌حس‌کننده موضعی نیز در برخی افراد حساسیت پوستی ایجاد می‌کنند.

کرم هیدروکورتیزون نباید خودسرانه برای مدت طولانی استفاده شود؛ زیرا می‌تواند پوست را نازک و حساس کند. اگر پس از حدود یک هفته مراقبت خانگی بهتر نشدید، علائم مرتب عود کرد یا خون‌ریزی ادامه داشت، برای تشخیص و انتخاب درمان مناسب مراجعه کنید.

مسکن‌هایی مانند استامینوفن ممکن است برای بعضی افراد قابل‌استفاده باشند. اگر خون‌ریزی دارید یا داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، درباره انتخاب مسکن با پزشک یا داروساز مشورت کنید. هیچ داروی تجویزشده‌ای را به علت خون‌ریزی بدون نظر پزشک قطع نکنید.

آیا درمان گیاهی بواسیر مؤثر است؟

بعضی فرآورده‌های گیاهی یا سنتی ممکن است به نرم‌شدن مدفوع یا تسکین موقت پوست کمک کنند، اما شواهد مربوط به اثربخشی و ایمنی بسیاری از ترکیبات موضعی محدود است. طبیعی‌بودن یک ماده به معنای بی‌خطر بودن آن نیست. اسانس‌های غلیظ، مواد سوزاننده یا ترکیبات ناشناخته می‌توانند باعث حساسیت، سوختگی و تشدید التهاب شوند.

واردکردن سیر، زاج، مواد دست‌ساز یا روغن‌های اسانسی خالص به داخل مقعد توصیه نمی‌شود. همچنین ملین‌های گیاهی محرک، در صورت مصرف مکرر، ممکن است دل‌پیچه، اسهال یا اختلال آب و املاح ایجاد کنند. اولویت با اصلاح فیبر، آب، تحرک و عادت دفع است.

اگر برای بهبود عملکرد گوارش به دنبال فرآورده کمکی هستید، می‌توانید محصول داروی گیاهی هموروئید و شقاق (بواسیر) را بررسی کنید؛ اما این محصولات جایگزین معاینه، تشخیص علت خون‌ریزی یا درمان پزشکی بواسیر نیستند. در دوران بارداری و شیردهی، بیماری‌های کبدی و کلیوی یا هنگام مصرف داروهای رقیق‌کننده خون، هر مکمل باید با نظر پزشک مصرف شود.

درمان‌های پزشکی بواسیر

اگر اصلاح سبک زندگی کافی نباشد، پزشک با توجه به نوع و درجه بواسیر یکی از روش‌های سرپایی یا جراحی را انتخاب می‌کند. هیچ روش واحدی برای تمام بیماران «بهترین» نیست.

بستن بواسیر با حلقه لاستیکی

در روش رابربند یا باندینگ، حلقه کوچکی در پایه بواسیر داخلی قرار می‌گیرد تا خون‌رسانی آن کاهش یابد. بافت طی چند روز کوچک و جدا می‌شود و محل آن ترمیم می‌گردد. این روش بیشتر برای بواسیر داخلی مناسب است و نباید برای بواسیر خارجی یا به‌صورت خانگی انجام شود.

اسکلروتراپی

در اسکلروتراپی، پزشک ماده‌ای را به بافت بواسیر تزریق می‌کند تا جمع و کوچک شود. این روش ممکن است برای بعضی بواسیرهای داخلی کوچک یا بیمارانی که شرایط خاصی دارند انتخاب شود.

انعقاد با مادون قرمز یا روش‌های حرارتی

در این روش از انرژی کنترل‌شده برای ایجاد بافت ترمیمی و کاهش خون‌رسانی بواسیر داخلی استفاده می‌شود. احتمال نیاز به تکرار درمان و میزان عود به درجه بواسیر و شرایط بیمار بستگی دارد.

هموروئیدکتومی

در هموروئیدکتومی، بافت هموروئیدی طی جراحی برداشته می‌شود. این روش برای بواسیرهای بزرگ، ترکیبی، درجه بالا یا موارد عودکننده اثربخشی زیادی دارد، اما دوره نقاهت آن می‌تواند با درد بیشتری همراه باشد. کنترل درد، نرم نگه‌داشتن مدفوع و مراقبت از زخم پس از عمل اهمیت دارد.

هموروئیدوپکسی با استاپل و روش‌های دیگر

در برخی بیماران از استاپل، بستن شریان‌های تغذیه‌کننده یا روش‌های دیگر استفاده می‌شود. مزایا، درد پس از عمل و احتمال عود در این روش‌ها متفاوت است. انتخاب باید پس از معاینه و گفت‌وگو درباره مزایا و محدودیت‌های هر روش انجام شود.

آیا لیزر بهترین درمان بواسیر است؟

اصطلاح «لیزر بواسیر» برای روش‌های متفاوتی به کار می‌رود و لیزر الزاماً برای تمام درجات هموروئید بهترین انتخاب نیست. نتیجه درمان به تشخیص درست، درجه بیماری، مهارت درمانگر و نوع روش وابسته است. پیش از تصمیم‌گیری، درباره احتمال عود، درد، هزینه، نیاز به بیهوشی و تجربه پزشک سؤال کنید و صرفاً بر اساس تبلیغات انتخاب نکنید.

درمان بواسیر در بارداری

در بارداری، اصلاح یبوست، مصرف منابع غذایی فیبر، مایعات کافی در صورت نداشتن محدودیت پزشکی، فعالیت متناسب و حمام آب گرم معمولاً نخستین اقدامات هستند. درازکشیدن به پهلوی چپ ممکن است فشار لگنی را برای بعضی افراد کاهش دهد.

هر دارو، شیاف، پماد یا دمنوش در بارداری باید تأیید پزشک یا ماما را داشته باشد. اگر خون‌ریزی قابل‌توجه، درد شدید یا توده دردناک ناگهانی دارید، منتظر پایان بارداری نمانید و ارزیابی شوید.

برای بواسیر چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در موارد زیر مراجعه پزشکی را به تعویق نیندازید:

  • خون‌ریزی مقعدی برای اولین بار یا خون‌ریزی مکرر؛
  • خون‌ریزی زیاد، وجود لخته‌های متعدد، ضعف، سرگیجه یا غش؛
  • مدفوع سیاه، قیری یا خون تیره مخلوط با مدفوع؛
  • کاهش وزن بدون دلیل، بی‌اشتهایی یا خستگی غیرعادی؛
  • تغییر جدید و ماندگار در عادت دفع یا باریک‌شدن مدفوع؛
  • درد شکم، تب، ترشح چرکی یا تورم داغ و حساس کنار مقعد؛
  • درد شدید و ناگهانی همراه با توده سفت؛
  • ادامه علائم با وجود حدود یک هفته مراقبت خانگی؛
  • سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان روده و پولیپ؛
  • مصرف داروهای رقیق‌کننده خون یا ابتلا به اختلالات انعقادی.
مراجعه فوری: در صورت خون‌ریزی فراوان یا مداوم همراه با سرگیجه، رنگ‌پریدگی، تپش قلب، ضعف شدید یا غش، برای دریافت کمک پزشکی فوری اقدام کنید.

چگونه از بازگشت بواسیر جلوگیری کنیم؟

حتی پس از درمان موفق، ادامه یبوست و زور زدن می‌تواند باعث بازگشت علائم شود. برای کاهش احتمال عود:

  • فیبر غذایی را به‌صورت منظم و تدریجی دریافت کنید.
  • با توجه به وضعیت بدنی خود مایعات کافی بنوشید.
  • فعالیت بدنی منظم داشته باشید.
  • احساس دفع را به تعویق نیندازید.
  • از زور زدن و نشستن طولانی روی توالت خودداری کنید.
  • وزن خود را در محدوده مناسب نگه دارید.
  • یبوست یا اسهال مزمن را به‌جای مصرف مکرر داروهای خودسرانه، ریشه‌یابی کنید.

سؤالات متداول درباره بواسیر

آیا بواسیر خودبه‌خود خوب می‌شود؟

علائم موارد خفیف ممکن است طی چند روز با نرم‌شدن مدفوع و کاهش فشار بهتر شوند. با این حال، بواسیرهای بزرگ، بیرون‌زده یا عودکننده ممکن است بدون درمان تخصصی به‌طور کامل برطرف نشوند.

خون‌ریزی بواسیر چه رنگی است؟

خون‌ریزی بواسیر معمولاً قرمز روشن است و روی دستمال، سطح مدفوع یا در کاسه توالت دیده می‌شود. رنگ خون به‌تنهایی تشخیص را قطعی نمی‌کند و خون‌ریزی جدید یا تکرارشونده باید بررسی شود.

آیا بواسیر همیشه درد دارد؟

خیر. بواسیر داخلی اغلب بدون درد است و بیشتر با خون‌ریزی یا بیرون‌زدگی مشخص می‌شود. بواسیر خارجی، به‌ویژه در صورت تشکیل لخته، می‌تواند بسیار دردناک باشد.

آیا بواسیر مسری است؟

خیر. بواسیر عفونی یا مسری نیست و از طریق تماس، توالت مشترک یا رابطه جنسی منتقل نمی‌شود.

آیا می‌توان بواسیر بیرون‌زده را به داخل برگرداند؟

بواسیر داخلی درجه سه گاهی با فشار بسیار ملایم به داخل بازمی‌گردد، اما این کار نباید با زور انجام شود. توده بسیار دردناک، سفت، تیره یا غیرقابل‌بازگشت نیازمند معاینه است.

درمان بواسیر چند روز طول می‌کشد؟

تحریک و تورم خفیف ممکن است طی چند روز تا یک هفته کاهش یابد. بواسیر ترومبوزه، بیرون‌زده یا مزمن زمان بیشتری نیاز دارد و گاهی بدون مداخله پزشکی برطرف نمی‌شود.

آیا قهوه، غذای تند یا چای بواسیر را بدتر می‌کنند؟

غذای تند به‌طور مستقیم بواسیر ایجاد نمی‌کند، اما ممکن است سوزش ناحیه را در بعضی افراد تشدید کند. مصرف زیاد نوشیدنی‌های کافئین‌دار نیز اگر جایگزین آب شود یا علائم گوارشی ایجاد کند، می‌تواند مشکل را بیشتر کند. واکنش افراد متفاوت است و بهتر است محرک‌های شخصی خود را شناسایی کنید.

آیا ورزش برای بواسیر مضر است؟

پیاده‌روی و فعالیت متوسط معمولاً مفید هستند. در زمان درد یا التهاب شدید، وزنه‌برداری سنگین، حبس نفس و فعالیتی که فشار مستقیم ایجاد می‌کند ممکن است ناراحتی را افزایش دهد. پس از درمان جراحی باید طبق دستور پزشک به ورزش بازگردید.

آیا بواسیر باعث کم‌خونی می‌شود؟

خون‌ریزی خفیف و کوتاه معمولاً کم‌خونی ایجاد نمی‌کند، اما خون‌ریزی مکرر یا طولانی می‌تواند به کمبود آهن منجر شود. وجود کم‌خونی همچنین ممکن است علت دیگری داشته باشد و نباید بدون بررسی به بواسیر نسبت داده شود.

جمع‌بندی

بواسیر مشکلی شایع و قابل‌درمان است، اما هر خون‌ریزی مقعدی بواسیر نیست. بواسیر داخلی بیشتر با خون قرمز روشن و بیرون‌زدگی شناخته می‌شود و بواسیر خارجی، به‌خصوص در صورت تشکیل لخته، می‌تواند درد شدیدی ایجاد کند.

اصلاح یبوست، مصرف تدریجی فیبر، نوشیدن مایعات کافی، فعالیت بدنی و ترک عادت زور زدن پایه درمان بواسیر هستند. پمادها و روش‌های گیاهی فقط ممکن است نقش کمکی و کوتاه‌مدت داشته باشند و جای تشخیص پزشکی را نمی‌گیرند. اگر خون‌ریزی تکرار می‌شود، درد شدید دارید یا علائم هشدار مانند کاهش وزن، تغییر عادت دفع، تب، مدفوع سیاه، سرگیجه یا ضعف وجود دارد، مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازید.

author-avatar

درباره دکتر محمد رضا حق شناس

دکتر محمد رضا حق شناس دکترای شیمی با گرایش دارو استاد دانشگاه و محقق داروسازی گیاهی دبیر اجرایی دپارتمان طب ایرانی تیم های ملی پاراالمپیک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × 2 =