سنا و خواص درمانی آن

ابولفضل سلیمانیابولفضل سلیمانی
757 بازدید
خواص درمانی گیاه سنا

مشخصات ظاهری:

سنا گونه‌ ای بزرگ از گیاهان گلدار از تیره باقلاسانان و زیرتیره ارغوانیان است.گونه‌های متنوع این گیاه بومی سراسر منطقه گرمسیری و تعداد کمی از گونه‌ها بومی مناطق معتدل هستند.

تعداد گونه‌های گیاه سنا ۲۶۰ تا ۳۵۰ گونه تخمین زده می‌شود.گونه شاخص آن، گونه سنای اسکندریه است.حدود ۵۰ گونه درباغبانی علمی شناخته شده هستند.

سنا شامل بوته، درختچه و درخت است.برگ ها به شکل پر با برگچه‌های جفت و روبروی هم هستند. گل ‌آذین آن خوشه‌ای در انتهای شاخه‌ها است یا در حال بیرون آمدن از محور برگ است. گل سنا پنج گلبرگ و معمولاً پنج کاسبرگ زرد و ده پرچم مستقیم دارد.

 

پرچم‌ها معمولاً اندازه‌های متفاوتی دارند و بعضی از آنها بی‌بساک هستند. میوه غلاف حبوبات است که چندین دانه داخل آن وجود دارد.

سنای اسکندری ها از بعضی از گونه‌های سنا به عنوان گیاه زینتی در معماری استفاده می‌شود و گونه‌های مختلف آن با بسیاری از انواع اقلیم سازگار شده‌اند.

سنا گیاهی خشبی چند ساله به ارتفاع تا ۹۰ سانتی متر و گاهی بیشتر است. شاخه های آن بدون کرک تا تقریباً بدون کرک اند.گوشواره ها جانبی به طول ۵/۱ میلی متر، نوک تیز بوده و برگ ها شانه ای زوج ، به طول حدود ۵/۴ تا ۵/۱۱ سانتی متر اند.

برگچه های سنا ۵ تا ۹ جفتی با دمبرگچه ای به طول حدود ۱ میلی متر با پهنک به طول حدود ۲/۱ تا ۴ سانتی متر و به عرض ۵/۳ تا ۱۰ میلی متر بدون کرک تا کرک های پراکنده در هر دو سطح برگچه ها و سر نیزه ای تا تخم مرغی است.

گل آذین خوشه انتهایی با محوری به طول تا ۱۵ سانتی متر است. گل های جوان توسط برگه های فنجانی شکل به طول ۷ تا ۸ میلی متر پوشیده شده است. دم گل ها به طول ۳ تا ۴ میلی متر اند و کاسبرگ ها ۵ تایی تقریباً هم اندازه به طول ۱۰ تا ۱۳ و به عرض ۶ تا ۸ میلی متر، قاشقی شکل یا فنجانی شکل، زرد روشن و گلبرگ ها ۵ تایی با رگه هایی که پس از خشک شدن آشکار می شود. پرچم های گیاه سنا ۱۰ تایی بوده و ۳ تای آن ها به پرچم عقیم تبدیل شده، بقیه کامل و ۲ تای پایینی بزرگ تر است.

 

تخمدان گیاه با کرک های متراکم، پایک دار بوده و میوه آن به طول حدود ۴ تا ۵ سانتی متر و به عرض حدود ۱۶ تا ۲۲ میلی متر است که به هنگام رسیدن سیاه رنگ و عموماً با ۴ تا ۱۰ دانه است.

سنا در سطح جهانی در پاکستان، هندوستان، الجزایر، لیبی، مصر، سودان، سمالی و عربستان کاشته می شود.

برگ ها و گل های سنای سیامی در آشپزی جنوب شرقی آسیا، مثل تائی و لائو استفاده می‌شود. در تائی در کاری از آن استفاده می‌کنند.

بیشتر بخوانید: درمان یبوست بارداری (نسخه حکیم خیراندیش)

خواص و کاربردهای گیاه سنا:

جوشانده برگ سنا به عنوان مسهل، تب بر، و ضد کرم استفاده می شود.دم کرده برگ آن برای درمان یرقان، بزرگ شدن طحال، تیفویید، وبا، روماتیسم، برونشیت و جذام کاربرد دارد.

خمیر برگ آن برای درمان زخم ها و دیگر امراض پوستی مصرف می شود. این گیاه مسهلی قوی می باشد و اثر اسهال آن را می توان از یک چای تهیه شده از ۵ تا ۱۰ میلی لیتر از برگ های خشک شده به دست آورد.

مصرف سنا در درمان یبوست به خوبی به ثبت رسیده است. خصوصاً در افراد مسن مسهلی مشهور است. بسیاری گزارشات در دسترس می باشند که نقش سنا را در یبوست ، کاربرد آن را در افراد مسن، در بیماران روانی، در بیماران دچار آسیب طناب نخاعی و در دوران حاملگی مورد بحث قرار می دهد، یعنی در مواردی که مسهل محرک انتخابی می باشد.

در رویه های درمان سرطان، سنا اثر یبوست زای مخدرها را معکوس نموده است و اگر همراه با داروهای مخدر مصرف گردد ممکن است از یبوست جلوگیری نماید. با این همه ممکن است نسبت به سایر مسهل ها آثار نامطلوب بیشتری  به طور عمده در شکم به وجود آورد. سنا ممکن است زمان عبور رودی را تحت تأثیر قرار دهد. تأثیر آن به عنوان قسمتی از رژیم پاک کننده جهت خالی نمودن روده ها در فرایندهایی که برای معایناتی مثل تصویر برداری از کولون یا تنقیه باریوم به ثبت رسیده است.

 

در ادامه بخوانید: زوفا ، خلط آور و مفید برای پاکسازی

 

سنای مصری (سنای اسکندریه) در غلاف خود یا به صورت دم‌ نوشی که از برگ ها ساخته شده بود به عنوان ملین مورد استفاده قرار می‌گرفت.

سنا به عنوان یک ملین تحریک‌ کننده شبکه میانتریک کولون شناخته می‌شود که حرکت‌های پریستالتیک کولون را شروع و باعث کاهش جذب آب از روده می‌شود و با این مکانیسم باعث بهبود یبوست می شود.

جوشانده میوه سنا در آب و مصرف یک استکان از آن بعد از هر غذا در درمان یبوست مفید است.اثر مسهلی برگ سنا زیاد است و گاهی ایجاد قولنج و دل درد می کند که باید در مصرف آن دقت به خرج داد.

 

زنان شیرده بهتر است از خوردن برگ سنا خودداری کنند چون سبب ایجاد اسهال در طفل شیرخوار می شود. مصرف مزمن هر گونه مسهل، خصوصاً مسهل های محرک مثل سنا، اغلب به سندرم وابستگی به مسهل می انجامد که با حرکت دودی کم به دنبال مصرف مکرر مسهل مشخص می گردد.سایر سوء استفاده ها در مصرف طولانی از مسهل ها شامل اسهال ناشی از مسهل، اوستئومالاسی و آسیب مفصلی است.

جوشانده سنا در سرکه برای ضد عفونی کردن زخم ها و بهبود آن ها به کار می رود. هم چنین در درمان صرع و میگرن از جوشانده برگ سنا در آب استفاده می شود، اگر چه مصرف نادرست و مزمن این گیاه با ایجاد لاغری، ضعف و کاهش سطوح گلوبولین همراه است.به طور کلی مصرف نا صحیح آن می تواند ناراحتی های ملایم شکم، مثل دل پیچه را ایجاد کند.

اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

ورود به سایت