- داروهای گیاهی بیماریهای کبد و گوارش
- داروهای گیاهی بیماریهای جنسی و ادراری
- داروهای گیاهی چاقی و لاغری
- داروهای گیاهی بیماریهای دستگاه تنفسی
- داروهای گیاهی بیماریهای مغز و اعصاب
- داروهای گیاهی تقویت و ناتوانی جنسی
- داروهای گیاهی بیماریهای بانوان
- داروهای گیاهی ناباروری و نازایی
- داروهای گیاهی بیماریهای قلبی و خون
- داروهای گیاهی بیماریهای پوست و مو
- داروهای گیاهی بیماریهای مفصلی و استخوان
جوش صورت چیست؟ علل، انواع و بهترین راه های درمان آکنه
جوش صورت یا آکنه فقط یک مشکل دوران نوجوانی نیست و ممکن است در بزرگسالی نیز ادامه پیدا کند یا برای نخستین بار ظاهر شود. جوش زمانی شکل می‌گیرد که فولیکول مو با چربی و سلول‌های مرده پوست مسدود شود و التهاب در آن ناحیه افزایش پیدا کند. تغییرات هورمونی، ژنتیک، بعضی محصولات آرایشی، استرس و برخی داروها نیز می‌توانند در ایجاد یا تشدید آکنه نقش داشته باشند.
درمان جوش به نوع، شدت و محل آن بستگی دارد. محصولی که برای جوش‌های سرسیاه مناسب است، ممکن است برای آکنه کیستی کافی نباشد. همچنین تغییر مداوم محصولات یا استفاده هم‌زمان از چند ماده قوی می‌تواند سد دفاعی پوست را آسیب بزند و قرمزی و التهاب را بیشتر کند. در این راهنما با انواع جوش، روش‌های درمان و اصول مراقبت از پوست مستعد آکنه آشنا می‌شوید.
جوش صورت چیست؟
آکنه یک بیماری التهابی واحدهای مو و غدد چربی پوست است. این غدد ماده‌ای چرب به نام سبوم تولید می‌کنند که به حفظ نرمی پوست کمک می‌کند. اگر سبوم و سلول‌های مرده در دهانه فولیکول جمع شوند، منافذ بسته می‌شوند و زمینه ایجاد جوش فراهم می‌شود.
باکتری طبیعی پوست با نام Cutibacterium acnes نیز می‌تواند در محیط بسته فولیکول تکثیر شود و التهاب را افزایش دهد. وجود این باکتری به معنی کثیف بودن پوست یا مسری بودن آکنه نیست.
صورت، سینه، شانه‌ها و قسمت بالای کمر به دلیل تراکم بیشتر غدد چربی از محل‌های شایع آکنه هستند. جوش ممکن است خفیف و محدود به چند کومدون باشد یا به شکل ضایعات عمیق و دردناک ظاهر شود.
انواع جوش صورت
جوش سرسفید
جوش سرسفید یا کومدون بسته زمانی ایجاد می‌شود که دهانه فولیکول بسته بماند. این ضایعات معمولاً برجستگی‌های کوچک سفید یا هم‌رنگ پوست هستند و التهاب زیادی ندارند.
جوش سرسیاه
در کومدون باز، دهانه فولیکول باز است و مواد داخل آن در تماس با هوا تیره می‌شوند. رنگ سیاه این جوش‌ها به دلیل اکسید شدن محتویات منفذ است، نه وجود چرک یا آلودگی. شست‌وشوی خشن نمی‌تواند این فرایند را متوقف کند و ممکن است پوست را تحریک کند.
پاپول
پاپول برجستگی کوچک، قرمز و ملتهبی است که سر چرکی مشخصی ندارد. فشار دادن پاپول التهاب را بیشتر می‌کند و احتمال ایجاد لک را افزایش می‌دهد.
پوسچول یا جوش چرکی
این جوش‌ها پایه قرمز و مرکز سفید یا زرد دارند. تخلیه غیراصولی آن‌ها می‌تواند محتویات را به عمق بیشتر پوست براند و خطر لک و اسکار را افزایش دهد.
ندول و کیست
ندول‌ها و کیست‌ها ضایعات بزرگ، عمیق و معمولاً دردناک هستند. این نوع آکنه خطر بیشتری برای ایجاد فرورفتگی و اسکار دائمی دارد و بهتر است زودتر توسط متخصص پوست درمان شود. درمان خانگی برای این ضایعات معمولاً کافی نیست.
علت جوش صورت چیست؟
افزایش ترشح چربی
فعال شدن غدد چربی، به‌خصوص در دوران بلوغ، می‌تواند احتمال بسته شدن منافذ را افزایش دهد. پوست چرب الزاماً به معنی آکنه شدید نیست، اما سبوم یکی از عوامل تشکیل جوش محسوب می‌شود.
تجمع سلول‌های مرده
اگر سلول‌های مرده به‌طور طبیعی از دهانه فولیکول جدا نشوند، همراه با چربی یک پلاک تشکیل می‌دهند. این پلاک پایه ایجاد جوش سرسفید و سرسیاه است.
تغییرات هورمونی
هورمون‌های آندروژنی می‌توانند فعالیت غدد چربی را افزایش دهند. به همین دلیل جوش در دوران بلوغ، نزدیک قاعدگی، بارداری و بعضی اختلالات هورمونی تشدید می‌شود.
جوش مداوم در خانم‌ها، به‌خصوص در خط فک و چانه، اگر با قاعدگی نامنظم، افزایش موهای زائد یا ریزش موی سر همراه باشد، می‌تواند نیازمند بررسی سندرم تخمدان پلی‌کیستیک باشد. مقاله بی‌نظمی قاعدگی؛ علت‌ها و علائم اطلاعات بیشتری درباره دلایل اختلال چرخه قاعدگی ارائه می‌دهد.
ژنتیک
اگر والدین یا خواهر و برادر فرد آکنه شدید داشته باشند، احتمال ابتلا بیشتر می‌شود. ژنتیک می‌تواند بر میزان چربی، نحوه بسته شدن منافذ و شدت پاسخ التهابی پوست اثر بگذارد.
محصولات آرایشی و مراقبتی نامناسب
برخی کرم‌ها، روغن‌ها، محصولات مو و لوازم آرایشی ممکن است منافذ را مسدود کنند. بهتر است افراد مستعد جوش به دنبال عبارت‌هایی مانند «غیرکومدون‌زا» یا «مناسب پوست مستعد آکنه» باشند، هرچند این برچسب نیز تضمین نمی‌کند که محصول برای همه مناسب باشد.
فشار و اصطکاک
ماسک، کلاه، بند کوله، لباس ورزشی، تلفن همراه و تکیه دادن مداوم صورت به دست می‌توانند با ایجاد اصطکاک، تعریق و انسداد، جوش را در برخی نواحی بیشتر کنند.
استرس
استرس به‌تنهایی عامل تمام موارد آکنه نیست، اما می‌تواند جوش موجود را تشدید کند. اختلال خواب و دست‌کاری پوست در زمان اضطراب نیز ممکن است التهاب و جای جوش را بیشتر کند.
بعضی داروها
کورتون‌ها، لیتیوم، برخی داروهای ضدتشنج، تستوسترون و تعدادی از داروهای دیگر می‌توانند جوش ایجاد یا آن را تشدید کنند. داروی تجویزی را خودسرانه قطع نکنید؛ پزشک می‌تواند گزینه‌های جایگزین یا روش کنترل آکنه را بررسی کند.
آیا تغذیه باعث جوش می‌شود؟
رابطه غذا و آکنه برای همه افراد یکسان نیست. بعضی مطالعات نشان می‌دهند رژیم‌های با بار گلیسمی بالا—مانند مصرف زیاد نوشیدنی‌های شیرین، شیرینی و کربوهیدرات‌های بسیار تصفیه‌شده—ممکن است در برخی افراد آکنه را تشدید کنند.
بین مصرف بعضی انواع شیر و آکنه نیز ارتباط‌هایی گزارش شده است، اما این موضوع به معنی حذف خودسرانه تمام لبنیات نیست. حذف گسترده مواد غذایی بدون جایگزین مناسب می‌تواند دریافت پروتئین، کلسیم و سایر مواد مغذی را کاهش دهد.
بهتر است به‌جای دنبال کردن فهرست‌های بلند «غذاهای ممنوع»، الگوی غذایی و تغییرات پوست خود را ثبت کنید. اگر ماده مشخصی بارها با تشدید جوش همراه بود، درباره حذف آزمایشی و جایگزین مناسب با متخصص تغذیه مشورت کنید.
شکلات، غذای چرب یا ادویه برای همه افراد مستقیماً جوش ایجاد نمی‌کنند. واکنش فردی و مجموع الگوی غذایی اهمیت بیشتری دارد.
آیا جوش نشانه کبد چرب یا آلودگی خون است؟
آکنه معمولاً به دلیل بسته شدن فولیکول، چربی، التهاب و عوامل هورمونی ایجاد می‌شود. از روی جوش صورت نمی‌توان بیماری کبد یا «آلودگی خون» را تشخیص داد. عبارت‌هایی مانند پاکسازی خون تعریف پزشکی مشخصی برای درمان آکنه ندارند.
کبد چرب و بعضی اختلالات متابولیک ممکن است همراه با مشکلات دیگری دیده شوند، اما آکنه به‌تنهایی نشانه اختصاصی کبد چرب نیست. اگر علائمی مانند زردی، ادرار تیره، درد مداوم شکم یا نتایج آزمایش غیرعادی دارید، ارزیابی پزشک لازم است.
روتین مناسب برای پوست جوش‌دار
شست‌وشوی ملایم
صورت را معمولاً روزی دو بار و پس از تعریق زیاد با شوینده ملایم بشویید. شستن مکرر، استفاده از آب بسیار داغ، لیف زبر یا اسکراب خشن چربی طبیعی پوست را بیش‌ازحد از بین می‌برد و التهاب را تشدید می‌کند.
درمان فعال
بر اساس نوع جوش می‌توان از یک ماده فعال مناسب استفاده کرد. بهتر است درمان را تدریجی شروع کنید، زیرا مصرف هم‌زمان چند اسید، رتینوئید و لایه‌بردار احتمال خشکی و سوزش را بالا می‌برد.
مرطوب‌کننده
پوست چرب نیز ممکن است کم‌آب یا تحریک‌شده باشد. مرطوب‌کننده سبک و غیرکومدون‌زا می‌تواند تحمل داروهای آکنه و سلامت سد دفاعی پوست را بهتر کند.
اگر درباره انتخاب محصولات چرب یا روغنی تردید دارید، راهنمای انتخاب روغن مناسب برای پوست صورت تفاوت انواع پوست و نکات ایمنی مصرف روغن‌ها را توضیح می‌دهد. بااین‌حال، همه روغن‌های گیاهی برای پوست مستعد آکنه مناسب نیستند.
ضدآفتاب
نور خورشید ممکن است لک‌های پس از جوش را تیره‌تر کند. هر روز از ضدآفتاب وسیع‌الطیف، غیرکومدون‌زا و مناسب پوست خود استفاده کنید. اگر محصولی باعث جوش یا سوزش شد، فرمولاسیون دیگری را امتحان کنید.
مواد مؤثر برای درمان جوش
بنزوئیل پراکسید
بنزوئیل پراکسید برای جوش‌های التهابی مفید است و احتمال ایجاد مقاومت میکروبی را کاهش می‌دهد. غلظت‌های پایین‌تر در بسیاری از افراد تحریک کمتری ایجاد می‌کنند. این ماده ممکن است پوست را خشک کند و پارچه، حوله یا لباس را بی‌رنگ سازد.
سالیسیلیک اسید
سالیسیلیک اسید به باز شدن منافذ و کاهش جوش‌های سرسیاه و سرسفید کمک می‌کند. مصرف بیش‌ازحد یا ترکیب آن با چند لایه‌بردار دیگر ممکن است موجب خشکی، پوسته‌ریزی و التهاب شود.
آداپالن و سایر رتینوئیدها
رتینوئیدهای موضعی با جلوگیری از بسته شدن فولیکول‌ها به درمان کومدون و آکنه التهابی کمک می‌کنند. در هفته‌های اول ممکن است خشکی و تحریک ایجاد شود و نتیجه معمولاً فوری نیست.
رتینوئیدهای موضعی و خوراکی در دوران بارداری مناسب نیستند، مگر بر اساس نظر پزشک. اگر قصد بارداری دارید، پیش از استفاده از این ترکیبات مشورت کنید.
آزلائیک اسید
آزلائیک اسید می‌تواند به درمان آکنه و لک پس از التهاب کمک کند و برای بعضی پوست‌های حساس گزینه قابل‌تحمل‌تری است. انتخاب غلظت و دفعات مصرف باید بر اساس محصول و تحمل پوست انجام شود.
آنتی‌بیوتیک موضعی
آنتی‌بیوتیک موضعی نباید بدون برنامه مشخص یا برای مدت طولانی به‌تنهایی استفاده شود؛ زیرا احتمال مقاومت میکروبی را افزایش می‌دهد. پزشک معمولاً آن را همراه با بنزوئیل پراکسید و برای دوره محدود تجویز می‌کند.
یک برنامه ساده برای شروع درمان جوش خفیف
صبح:
- شوینده ملایم
- در صورت مناسب بودن، بنزوئیل پراکسید با غلظت پایین
- مرطوب‌کننده غیرکومدون‌زا
- ضدآفتاب وسیع‌الطیف
شب:
- پاک کردن آرایش و شست‌وشوی ملایم
- آداپالن با مقدار کم، ابتدا چند شب در هفته، در صورت مناسب بودن برای فرد
- مرطوب‌کننده
این برنامه نسخه شخصی پزشکی نیست. اگر پوست حساس، اگزما، بارداری، شیردهی یا داروی دیگری دارید، انتخاب درمان باید با نظر پزشک یا داروساز انجام شود. برای ارزیابی نتیجه معمولاً باید چند هفته به درمان منظم فرصت داد.
درمان جوش‌های متوسط و شدید
جوش‌های التهابی گسترده، ندول‌ها و کیست‌ها ممکن است به داروهای نسخه‌ای نیاز داشته باشند. متخصص پوست بر اساس شدت بیماری و شرایط فرد می‌تواند موارد زیر را بررسی کند:
- ترکیبات موضعی چندگانه
- آنتی‌بیوتیک خوراکی برای مدت محدود
- درمان‌های هورمونی برای برخی خانم‌ها
- اسپیرونولاکتون در افراد مناسب
- ایزوترتینوئین برای آکنه شدید، اسکاردهنده یا مقاوم
ایزوترتینوئین داروی مؤثری است، اما نیازمند ارزیابی، آزمایش و پیگیری پزشک است و در بارداری خطر جدی برای جنین دارد. این دارو را هرگز بدون نسخه یا از روی تجربه دیگران مصرف نکنید.
درمان جوش هورمونی
جوش هورمونی در خانم‌ها اغلب در نیمه پایین صورت، چانه و خط فک دیده می‌شود و ممکن است نزدیک قاعدگی تشدید شود. بااین‌حال، محل جوش به‌تنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمی‌کند.
اگر آکنه همراه با بی‌نظمی قاعدگی، موهای زائد، افزایش وزن یا ریزش موست، پزشک ممکن است اختلالات هورمونی را بررسی کند. درمان می‌تواند شامل روش‌های موضعی، بعضی قرص‌های جلوگیری از بارداری یا داروهای ضدآندروژن باشد. این داروها برای همه مناسب نیستند و ممکن است منع مصرف داشته باشند.
آیا روغن درخت چای برای جوش مفید است؟
برخی مطالعات محدود نشان داده‌اند فرآورده‌های موضعی استانداردشده حاوی درصد مشخصی روغن درخت چای ممکن است به کاهش آکنه خفیف کمک کنند؛ اما اسانس خالص و غلیظ می‌تواند باعث قرمزی، سوختگی شیمیایی یا حساسیت شود.
روغن درخت چای را نباید خورد، داخل چشم یا دهان استفاده کرد یا بدون رقیق‌سازی مناسب روی سطح وسیع پوست زد. پیش از مصرف، تست حساسیت انجام دهید و آن را هم‌زمان با چند ماده تحریک‌کننده دیگر به کار نبرید.
صفحه روغن درخت چای خالص مشخصات محصول را ارائه می‌دهد؛ اما خالص بودن به معنای قابل‌استفاده بودن مستقیم روی صورت نیست. روش مصرف، رقیق‌سازی و هشدارهای محصول باید کامل بررسی شوند.
آیا آلوئه‌ورا جوش را درمان می‌کند؟
ژل آلوئه‌ورای استاندارد ممکن است برای برخی افراد اثر مرطوب‌کننده و تسکین‌دهنده داشته باشد، اما جایگزین درمان‌های اصلی آکنه نیست. محصولات عطردار یا حاوی الکل ممکن است پوست را تحریک کنند و استفاده مستقیم از گیاه تازه نیز همیشه بدون حساسیت نیست.
روغن آلوئه‌ورا با ژل آلوئه‌ورا یکسان نیست و روغنی بودن یک محصول می‌تواند برای بعضی پوست‌های مستعد جوش مناسب نباشد. پیش از استفاده، ترکیبات و سازگاری محصول با صورت بررسی شود.
داروهای گیاهی برای جوش صورت
شواهد درباره بسیاری از ترکیبات گیاهی درمان جوش محدود یا متفاوت است. گیاهی بودن محصول تضمین نمی‌کند که عارضه یا تداخل نداشته باشد. فرآورده‌های خوراکی ممکن است با داروها تداخل کنند و محصولات موضعی نیز می‌توانند باعث حساسیت شوند.
اگر قصد بررسی داروی گیاهی جوش صورت و بدن را دارید، ابتدا فهرست ترکیبات، روش مصرف، منع مصرف و هشدارهای آن را بخوانید. محصول گیاهی نباید جایگزین درمان پزشک در آکنه کیستی، اسکاردهنده یا ناگهانی شود.
همچنین اصطلاح «پاکسازی خون» توضیح علمی دقیقی برای مکانیسم درمان آکنه نیست. اثربخشی محصول باید بر اساس ترکیبات مشخص و شواهد مربوط به همان ترکیبات سنجیده شود.
روش‌های خانگی نامناسب برای جوش
خمیردندان
خمیردندان برای مخاط دهان طراحی شده است، نه پوست صورت. مواد معطر و شوینده آن می‌توانند باعث تحریک و لک شوند.
آبلیمو و سرکه
اسیدی بودن این مواد ممکن است موجب سوزش، التهاب و حساسیت بیشتر به نور شود. غلظت و pH آن‌ها برای مصرف پوستی کنترل‌شده نیست.
جوش شیرین
جوش شیرین قلیایی است و ممکن است تعادل طبیعی و سد دفاعی پوست را مختل کند.
الکل و مواد ضدعفونی‌کننده
الکل قوی پوست را خشک و تحریک می‌کند و استفاده مداوم آن درمان مناسبی برای آکنه نیست.
ترکاندن جوش
فشار دادن جوش التهاب را بیشتر می‌کند و احتمال لک، عفونت و اسکار را بالا می‌برد. ضایعات عمیق باید توسط متخصص درمان شوند.
جای جوش و لک بعد از آکنه
آنچه پس از جوش باقی می‌ماند ممکن است لک قرمز، قهوه‌ای یا اسکار واقعی باشد. لک‌های صاف معمولاً با گذشت زمان و کنترل آفتاب بهتر می‌شوند، اما فرورفتگی یا برجستگی پوست اسکار محسوب می‌شود.
برای جلوگیری از جای جوش:
- درمان آکنه را زود شروع کنید.
- جوش‌ها را فشار ندهید.
- هر روز ضدآفتاب مناسب استفاده کنید.
- از لایه‌برداری خشن و درمان‌های خانگی سوزاننده پرهیز کنید.
- در آکنه عمیق به متخصص پوست مراجعه کنید.
برای درمان اسکار ممکن است روش‌هایی مانند میکرونیدلینگ، سابسیژن، لیزر، پیلینگ یا تزریق مطرح شوند. انتخاب روش به نوع اسکار، رنگ پوست و فعال بودن آکنه بستگی دارد و باید توسط متخصص انجام شود.
جوش در دوران بارداری و شیردهی
تغییرات هورمونی می‌توانند آکنه را در بارداری بیشتر کنند. همه درمان‌های رایج در این دوران مناسب نیستند. رتینوئیدهای خوراکی و موضعی باید در بارداری کنار گذاشته شوند و بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها نیز محدودیت دارند.
آزلائیک اسید و برخی درمان‌های دیگر ممکن است در شرایط مشخص قابل استفاده باشند، اما انتخاب دارو باید با پزشک انجام شود. فرآورده‌های گیاهی نیز بدون بررسی ایمنی نباید در بارداری یا شیردهی مصرف شوند.
جوش در نوجوانان
آکنه در نوجوانی بسیار شایع است، اما نباید همیشه آن را بی‌اهمیت دانست. جوش شدید می‌تواند اسکار دائمی ایجاد کند و بر اعتمادبه‌نفس و سلامت روان اثر بگذارد. درمان زودهنگام از باقی ماندن آثار پوستی جلوگیری می‌کند.
والدین بهتر است از سرزنش نوجوان یا نسبت دادن جوش به تمیز نبودن پوست خودداری کنند. یک روتین ساده و پیگیری منظم درمان معمولاً از خرید محصولات متعدد و تغییر مداوم آن‌ها مؤثرتر است.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کنیم؟
- جوش‌ها عمیق، دردناک، کیستی یا ندولی هستند.
- اسکار یا فرورفتگی پوست در حال ایجاد است.
- درمان بدون نسخه پس از چند هفته استفاده منظم نتیجه نداده است.
- آکنه ناگهانی و شدید در بزرگسالی ایجاد شده است.
- جوش با بی‌نظمی قاعدگی یا علائم هورمونی همراه است.
- دارویی مصرف می‌کنید که ممکن است آکنه ایجاد کند.
- جوش باعث اضطراب، کاهش اعتمادبه‌نفس یا افسردگی شده است.
- ضایعاتی شبیه جوش با تب، درد شدید یا گسترش سریع همراه هستند.
اشتباهات رایج در درمان جوش
- تعویض درمان پس از چند روز
- استفاده هم‌زمان از چند لایه‌بردار قوی
- شستن صورت بیش از حد
- نزدن مرطوب‌کننده به پوست چرب
- استفاده نکردن از ضدآفتاب
- زدن اسانس خالص روی پوست
- مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک
- ترکاندن ضایعات
- درمان فقط جوش‌های موجود و نادیده گرفتن کل ناحیه مستعد آکنه
- انتظار پاک شدن کامل پوست در چند روز
سؤالات متداول درباره جوش صورت
آیا جوش صورت مسری است؟
خیر. آکنه از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود و تماس با فرد دارای جوش باعث ابتلا نمی‌شود.
چند بار در روز صورت را بشوییم؟
برای بیشتر افراد، دو بار در روز و پس از تعریق زیاد کافی است. شست‌وشوی بیشتر ممکن است پوست را تحریک کند.
آیا پوست چرب به مرطوب‌کننده نیاز دارد؟
بله. مرطوب‌کننده سبک و غیرکومدون‌زا می‌تواند سد دفاعی پوست را حفظ و خشکی ناشی از درمان‌های آکنه را کمتر کند.
آیا آفتاب جوش را درمان می‌کند؟
آفتاب ممکن است موقتاً قرمزی را کمتر نشان دهد، اما می‌تواند التهاب، پیری پوست و لک پس از جوش را تشدید کند.
آیا اصلاح صورت جوش را بیشتر می‌کند؟
اصلاح خشن، تیغ کند یا محصولات تحریک‌کننده ممکن است جوش و التهاب فولیکول را بیشتر کنند. از تیغ تمیز، فشار کم و محصول مناسب استفاده کنید.
آیا جوش در محل خاص نشانه بیماری یک عضو است؟
نقشه‌های رایج صورت که هر ناحیه را به یک عضو داخلی نسبت می‌دهند، روش تشخیصی قابل‌اعتمادی نیستند. محل جوش ممکن است با هورمون، اصطکاک، محصولات مو یا عادت‌های فرد مرتبط باشد.
درمان جوش چقدر زمان می‌برد؟
بسیاری از درمان‌ها برای نشان دادن اثر اولیه به چند هفته زمان نیاز دارند. بهبود کامل‌تر ممکن است چند ماه طول بکشد. استفاده منظم و پرهیز از تغییر مکرر برنامه اهمیت دارد.
آیا جوش را باید تخلیه کرد؟
خیر. تخلیه در خانه احتمال التهاب، لک و اسکار را افزایش می‌دهد. اگر ضایعه دردناک و بزرگ است، متخصص پوست می‌تواند روش ایمن‌تری انتخاب کند.
جمع‌بندی
جوش صورت در اثر ترکیبی از بسته شدن فولیکول، چربی، سلول‌های مرده، التهاب و عوامل هورمونی ایجاد می‌شود. انتخاب درمان باید با نوع و شدت آکنه هماهنگ باشد. شست‌وشوی ملایم، مرطوب‌کننده غیرکومدون‌زا، ضدآفتاب و استفاده منظم از یک درمان مؤثر، پایه مراقبت از پوست مستعد جوش هستند.
از خمیردندان، آبلیمو، اسانس‌های غلیظ و ترکاندن جوش‌ها خودداری کنید. اگر آکنه عمیق، دردناک، اسکاردهنده یا همراه با علائم هورمونی است، درمان خانگی را طولانی نکنید و به متخصص پوست مراجعه کنید. شروع درمان صحیح در زمان مناسب، بهترین راه برای کاهش جوش و جلوگیری از جای دائمی آن است.
